Terimler
A
Acil hâl
Diğer adları: acil durum
Kişinin hayatını ya da vücut bütünlüğünü korumak için hemen tıbbi müdahale gereken durum. Acil hâlde verilen hizmetler için ilave ücret alınamaz; acil hâl, hasta stabilize edilip kliniğe yatırıldığında sona erer.
5510 s.K. m.73SUT
D
Dava şartı arabuluculuk
Diğer adları: arabulucu
Tüketici hakem heyeti sınırı ve üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurma zorunluluğu. Anlaşma olmazsa tüketici mahkemesinde dava açılır.
6502 s.K. m.73/ADökümlü fatura
Diğer adları: detaylı fatura, kalem kalem fatura
Hastane faturasının kalem kalem dökümü: her hizmetin tarihi, adı ya da SUT kodu, adedi, birim fiyatı, SGK'nın ödediği tutar ve hastadan alınan tutar. Tavan ve istisna denetimi dökümle yapılır.
SUTHasta Hakları Yönetmeliği m.16
E
EK-1/B belgesi
Diğer adları: hizmetleri ve ilave ücreti gösterir belge
“Hastaya Sunulmuş Olan Hizmetleri ve İlave Ücreti Gösterir Belge.” Yatarak tedavide aynı başvuruda SGK'nın karşıladığı tutar 100 TL'yi aşarsa en geç taburcu günü hastaya verilir; elektronik ortamda da verilebilir.
SUTİlgiliEK-1/D formu
Diğer adları: acil hâlin sona ermesine ilişkin bilgilendirme formu
“Acil Hâlin Sona Ermesine İlişkin Bilgilendirme Formu.” Stabilizasyondan sonra ilave ücretli hizmete geçilecekse hasta ya da yakını bu formla yazılı olarak bilgilendirilir ve imzası alınır.
SUTEK-2/B
Diğer adları: hizmet başı işlem puan listesi
EK-2/C
Diğer adları: tanıya dayalı işlem puan listesi, paket
Epikriz
Diğer adları: taburcu özeti
Hastanın yatış nedenini, tanılarını, yapılan işlemleri ve taburcu önerilerini özetleyen belge. Faturadaki kalemlerin ne zaman ve gerçekten yapıldığını gösteren temel tıbbi kayıttır.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.166698 s.K. m.6e-Arşiv fatura
Gelir İdaresi sistemi üzerinden düzenlenen elektronik fatura türü. Hastanenin hastaya kestiği fatura çoğunlukla toplam tutarı gösterir; kalemleri göstermiyorsa döküm ayrıca istenir.
İlgilie-Nabız
Sağlık Bakanlığı'nın kişisel sağlık kaydı sistemi. Ziyaret ve işlem kayıtlarının tarihleri dökümlü faturayla karşılaştırılabilir.
G
Genel sağlık sigortası (GSS)
Diğer adları: GSS
5510 sayılı Kanun'la kurulan ve kişilerin sağlık hizmeti giderlerinin SGK tarafından finanse edildiği sigorta.
5510 s.K.İlgili
H
Hasta kayıtlarının örneği
Diğer adları: hasta dosyası
Hasta, doğrudan ya da vekili veya kanuni temsilcisi aracılığıyla sağlık durumuyla ilgili kayıtları inceleyip örneklerini alabilir.
Hasta Hakları Yönetmeliği m.16İlgiliHizmet tarihindeki SUT sürümü
Diğer adları: geçerli sürüm
SUT sık değiştiği için her kalem, hizmetin verildiği gün yürürlükte olan SUT metni ve bedeliyle karşılaştırılır; bugünkü fiyat listesiyle geçmiş bir fatura denetlenmez.
SUT
İ
İhtarname
Diğer adları: noter ihtarı
Noter aracılığıyla gönderilen yazılı bildirim. İade talebini, tutarını ve tarihini ispatlamayı kolaylaştırır.
İlgiliİlave ücret
Diğer adları: fark ücreti, hastane farkı
SGK ile sözleşmeli özel hastanelerin ve vakıf üniversitesi hastanelerinin, SGK'nın ödediği bedelin üzerine hastadan aldığı ek ücret. Aynı hizmet için SGK bedelinin en çok iki katı olabilir; bazı hizmetlerde ve bazı kişilerden hiç alınamaz.
5510 s.K. m.73İlave ücret istisnaları
Diğer adları: ilave ücret alınamayan hizmetler
İlave ücret alınamayan hizmetler (acil hâl, yoğun bakım, yanık tedavisi, kanser tedavisi, yenidoğana ait hizmetler, organ-doku-kök hücre nakli, doğumsal anomali cerrahisi, hemodiyaliz, kardiyovasküler cerrahi) ve kişiler (şehit yakınları, gaziler ve kanunla tanınan diğer kişiler). Bu kalemlerde alınan ilave ücretin tamamı fazladır.
5510 s.K. m.735510 s.K. m.60İlgiliİlave ücret tavanı
Diğer adları: tavan
Bir hizmet için alınabilecek en yüksek ilave ücret: SGK'nın o hizmet için belirlediği bedelin iki katı. Tavanı aşan kısım fazla alınmış sayılır ve iadesi istenebilir.
5510 s.K. m.73İlgili
K
Kanıt durumları
Diğer adları: KANITLI, ADAY, ÇELİŞKİ, ÖLÇÜLMEDİ
IADEOS'un her bulguya verdiği dört durum. KANITLI: belge, kural ve hesap birbirini doğruluyor. ADAY: kural eşleşti, avukatın onayını bekliyor. ÇELİŞKİ: belgeler ya da kurallar birbiriyle çelişiyor. ÖLÇÜLMEDİ: satır okunamadı ya da kural uygulanamadı.
İlgiliKanuni faiz
Diğer adları: yasal faiz
Sözleşmede oran kararlaştırılmamışsa uygulanan yıllık faiz (3095 s.K. m.1). Oranlar: 01.06.2024'ten önce %9, 01.06.2024–30.07.2026 arasında %24, 31.07.2026'dan itibaren %31.
3095 s.K. m.17589 s.K.Kapsam dışı tıbbi malzeme
Diğer adları: SGK’nın karşılamadığı malzeme
SGK'nın ödeme kapsamında olmayan tıbbi malzeme. Yatan hastada kullanılacaksa hastane bunu hastaya yazılı olarak bildirmelidir; bildirim yoksa hastanın ödediği tutar SGK tarafından hastanenin alacağından tahsil edilir.
SUTKatılım payı
Diğer adları: katkı payı
Genel sağlık sigortalısının muayene, ilaç, tıbbi malzeme gibi bazı hizmetlerde ödediği, oranı ya da tutarı mevzuatla belirlenen pay (5510 s.K. m.68). Hastanenin kendi adına aldığı ilave ücretten farklıdır; tavan hesabına girmez.
5510 s.K. m.685510 s.K. m.69KVKK
Diğer adları: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: kişisel verilerin işlenme şartlarını, veri sorumlusunun yükümlülüklerini ve ilgili kişinin haklarını düzenler.
6698 s.K.
M
Medula
Ö
Ödeme dekontu
Diğer adları: POS slipi
Ödemenin tarihini ve tutarını gösteren belge. İade tutarının ve kanuni faizin başlangıç tarihinin ispatında kullanılır.
İlgiliÖğretim üyesi ilave ücreti
Diğer adları: öğretim üyesi farkı, hoca farkı
Yükseköğretim kurumlarının sağlık tesislerinde öğretim üyesinin mesai saatleri dışında bizzat verdiği hizmet için alınan ücret: poliklinik muayenesinde SGK bedelinin en çok iki katı, diğer hizmetlerde en çok bir katı; bir defada asgari ücretin iki katını geçemez.
5510 s.K. m.73İlgiliÖzel sağlık sigortası (ÖSS)
Diğer adları: ÖSS
SGK'dan bağımsız, poliçe şartlarına göre sağlık giderlerini karşılayan sigorta. Ödenen tutarın kim tarafından, hangi poliçe maddesiyle karşılandığı iade dosyasında ayrıca belgelenir.
P
Provizyon
Diğer adları: takip numarası
Hastanenin hastayı kabul ederken SGK sisteminden aldığı sağlık yardımı hakkı onayı ve takip numarası; faturadaki kalemler bu numaraya bağlanır.
İlgili
S
Sağlık verisi
Diğer adları: özel nitelikli kişisel veri
KVKK'ya göre sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir; ancak kanunda sayılan şartlardan biri varsa işlenebilir.
6698 s.K. m.6Sebepsiz zenginleşme
Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşenin bunu geri vermekle yükümlü olması (TBK m.77). Geri isteme hakkı, öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde 10 yıl içinde kullanılır (TBK m.82).
6098 s.K. m.776098 s.K. m.82İlgiliSGK
Diğer adları: Sosyal Güvenlik Kurumu
Sosyal Güvenlik Kurumu: genel sağlık sigortasını yürüten, SUT'u yayımlayan ve sözleşmeli hastanelere ödeme yapan kurum.
5510 s.K.SGK bedeli
Diğer adları: Kurum bedeli, SUT bedeli
SGK'nın bir hizmet için hastaneye ödediği tutar. İlave ücret tavanı bu tutarın iki katıdır; tutar e-Devlet'teki Tedavi Bilgileri Sorgulama hizmetinde görülebilir.
5510 s.K. m.73SUTSGK ile sözleşmeli hastane
Diğer adları: anlaşmalı hastane
SGK ile sağlık hizmeti satın alma sözleşmesi bulunan özel hastane. SGK bedelini SGK'dan, ilave ücreti hastadan alır; sözleşme, fazla ilave ücret için yaptırımlar içerir.
5510 s.K. m.73İlgiliSHA-256 mühür
Diğer adları: özet değeri, hash
Bir dosyanın içeriğinden hesaplanan 64 haneli özet; dosyada tek bir bayt değişse özet de değişir. IADEOS delil paketini ve araç sonuçlarını bu özetle mühürler.
İlgiliSUT kodu
Diğer adları: işlem kodu
SUT eklerindeki listelerde her işlemi tanımlayan kod. Faturadaki kalem bu kodla SGK bedeline bağlanır; kodu bulunamayan kalemin bedeli doğrulanamaz.
SUTSUT (Sağlık Uygulama Tebliği)
Diğer adları: Sağlık Uygulama Tebliği
SGK'nın genel sağlık sigortası kapsamında hangi sağlık hizmetini hangi bedel ve koşulla ödeyeceğini belirleyen tebliğ. Sık değişir; bir fatura, hizmetin verildiği gün yürürlükte olan sürüme göre denetlenir.
5510 s.K.SUT
T
Tamamlayıcı sağlık sigortası (TSS)
Diğer adları: TSS
SGK ile sözleşmeli özel hastanelerde ilave ücreti karşılamak üzere yapılan özel sigorta. Poliçenin kapsamadığı ilave ücret hastadan istenebilir; tavan ve istisna kuralları TSS'li hastada da geçerlidir.
5510 s.K. m.73Tedavi Bilgileri Sorgulama (e-Devlet)
SGK'nın e-Devlet hizmeti. Bir tedavi için SGK'nın hastaneye ödediği tutar burada görülebilir; ilave ücret tavanı bu tutardan hesaplanır.
İlgiliTemerrüt faizi
Borcunu vadesinde ödemeyen borçlunun ödediği faiz. Oran sözleşmede kararlaştırılmamışsa kanuni faiz oranı uygulanır.
3095 s.K. m.2İlgiliTÜBİS
Diğer adları: Tüketici Bilgi Sistemi
Tüketici hakem heyetine e-Devlet üzerinden başvuru yapılan Ticaret Bakanlığı sistemi.
İlgiliTüketici hakem heyeti
Diğer adları: hakem heyeti, THH
Değeri her yıl belirlenen sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarında başvurulması zorunlu kurul; 2026 sınırı 186.000 TL'dir. Kararları bağlayıcıdır ve ilam gibi icra edilir.
6502 s.K. m.686502 s.K. m.70Tüketici mahkemesi
Tüketici işlemlerinden doğan davalara bakan mahkeme. Hakem heyeti kararlarına itiraz da bu mahkemeye yapılır.
6502 s.K. m.706502 s.K. m.73
V
Veri sorumlusu ve veri işleyen
Kişisel verinin işlenme amacını ve yöntemini belirleyen veri sorumlusudur; onun adına işleyen veri işleyendir (KVKK m.3). IADEOS'ta dosyanın sahibi avukat ya da büro veri sorumlusu, IADEOS veri işleyendir.
6698 s.K. m.36698 s.K. m.12İlgili
Y
Yazılı onay (ilave ücret)
Diğer adları: ilave ücret onamı
İlave ücret alınacak hizmetten önce hastanın ya da yakınının, alınacak ilave ücrete ilişkin yazılı onayı alınır. Onay alınmadan, işlem yapıldıktan sonra herhangi bir gerekçeyle ilave ücret istenemez.
SUTİlgili
Z
Zamanaşımı
Bir alacağın dava yoluyla istenebileceği süre. Kanunda aksine hüküm yoksa genel süre 10 yıldır (TBK m.146); bazı alacaklarda 5 yıldır (TBK m.147).
6098 s.K. m.1466098 s.K. m.147İlgili
Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (m.60, m.68, m.69, m.73) · mevzuat.gov.tr
- Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği, RG 24.03.2013 / 28597 (değişiklikleriyle) — metin ve ekleri · Alomaliye, 24.03.2013
- Sağlık hizmetlerinde ilave ücret (SGK özeti: tavan, öğretim üyesi ücreti, yazılı onay, EK-1/B, EK-1/D) · Muhasebe News, 15.10.2022
- F. R. Taşkın (SGK Müfettişi), Özel hastanelerde fazla ilave ücret alınmasıyla ilgili SGK’nın yaptırımları · Alomaliye, 26.08.2024
- B. Çetin, Yatan hastada tıbbi malzeme kullanımı, tıbbi malzemenin hasta tarafından temin edilmesi · MuhasebeTR, 27.04.2022
- Hasta Hakları Yönetmeliği (m.16: kayıtları inceleme ve örnek alma) · Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi
- “E-Devlet’te fark edip başvurdu, binlerce lirasını geri aldı” (Tedavi Bilgileri Sorgulama) · Son Dakika, 30.07.2025
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.68, m.70, m.73/A) · mevzuat.gov.tr
- Tüketici hakem heyetlerine ilişkin bilgilendirme metni · T.C. Ticaret Bakanlığı
- Tüketici hakem heyetlerine başvurularda parasal sınırlar, RG 23.12.2025 / 33116 · Resmî Gazete
- 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun (m.1, m.2) · mevzuat.gov.tr
- Kanuni ve temerrüt faiz oranları tablosu · T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 09.09.2026
- Kanuni faizde sessiz devrim (7589 s.K.) · Hukuki Haber
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.77, m.82, m.146, m.147) · mevzuat.gov.tr
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (m.3, m.6, m.12) · mevzuat.gov.tr
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir. Somut olay için avukatınıza danışın.
Başlayın
Terimler tamam; sıra faturada.
IADEOS dökümlü faturayı bu terimlerle okur: her kalem bir kurala, her kural bir kaynağa bağlanır.